ذات الکرسی یکی از درخشان ترین صورت فلکی های آسمان شب محسوب می شود که به راحتی نیز قابل تشخیص است. این صورت فلکی شکل “W” یا “M” را در آسمان تشکیل می دهد. ذات الکرسی، همچنین ۲۵ امین صورت فلکی بزرگ آسمان از بین ۸۸ صورت فلکی است و ۵۹۸ درجه مربع (یکای اندازه گیری زاویه فضایی) از آسمان را اشغال می کند.

ملکه کاسوپیا

ستارگان اصلی صورت فلکی ذات الکرسی که شکل “w” را تشکیل می دهند

 

در قرن دوم میلادی بطلمیوس ذات الکرسی و چندین صورت فلکی دیگر را در خانواده پرسیوس فهرست بندی کرد. این صورت فلکی در گذشته “خداوند عرش” Cassiopeia’s Chair نامیده می شد اما بعد ها توسط اتحادیه بین المللی نجوم در سال ۱۹۳۰ میلادی به “ذات الکرسی” Cassiopeia the Queen تغییر یافت. اختصار رسمی برای این صورت فلکی “Cas” می باشد.

چطور ذات الکرسی را پیدا کنیم؟

آسان ترین راه پیدا کردن ذات الکرسی این است که در شمال جغرافیایی به دنبال شکل “W” باشید. به یاد داشته باشید ممکن است “W” به شکل معکوس خود یعنی “M” قرار گرفته باشد.

راه دیگر این است که اگر بتوانید هفت اورنگ بزرگ ( هفت ستاره پر نور دب اکبر که به شکل ملاقه هستند) را تشخیص دهید، با امتداد دادن خط تشکیل شده از دو ستاره انتهایی، ستاره قطبی را پیدا خواهید کرد. پس از پیدا کردن ستاره قطبی، خط تشکیل شده از دو ستاره را ادامه دهید تا از ستاره قطبی نیز عبور کند. صورت فلکی ذات الکرسی در سمت دیگر ستاره قطبی و در فاصله ای به اندازه ی هفت اورنگ و کمی در سمت راست آن دیده می شود.

هفت اورنگ

ستارگان هفت اورنگ در صورت فلکی دب اکبر

 

ذات الکرسی هرگز در مناطق شمالی غروب نمی کند. این صورت فلکی در تمام طول سال در نیمکره شمالی و در اواخر بهار در بخش های شمالی نیمکره جنوبی نیز دیده می شود.

افسانه: ذات الکرسی، ملکه اتیوپیا

افسانه ذات الکرسی

 

در افسانه های یونان باستان، ذات الکرسی همسر قیفاووس، پادشاه اتیوپیا بود. ملکه ی مغرور ادعا کرد که او و دخترش از نرئیدها، پریان زیباروی دریا که دختران نرئوس، ایزد دریا بودند، بسیار زیباتر هستند. نرئوس این توهین را نزد پوزئیدون (خدای دریاها، رودخانه ها، سیل، خشکسالی و زمین لرزه) برد و او خشم خود را به وسیله ی کتوس، هیولای دریا که به شکل صورت فلکی نهنگ در آسمان دیده می شود، بر اتیوپیا فرو فرستاد. قیفاووس و همسرش، برای حفظ پادشاهی خود به دنبال اوراکل، مشاور آپولو( خدای نور) رفتند. اوراکل به آنها گفت که تنها راه فرونشاندن خشم پوزئیدون این است که دخترشان، آندرومدا را قربانی کنند.

آندرومدا را بر صخره ای نزدیک دریا به زنجیر کشیدند تا توسط کتوس، بلعیده شود. پرسیوس (پسر زئوس) که سر مدوسا را از بدنش جدا کرده بود، آندرومدا را نجات داد و با او ازدواج کرد.

پس از مرگ آنها خدایان، اعضای خانواده سلطنتی را در آسمان ها در نزدیکی یکدیگر قرار دادند. قیفاووس به سمت شمال و غرب ذات الکرسی، آندرومدا به سمت جنوب و غرب و پرسیوس به سمت جنوب شرقی.

به عنوان مجازاتی برای غرور او، ذات الکرسی برای همیشه به یک تخت پادشاهی زنجیر شد. با این حال  بعضی تصاویر ذات الکرسی را بر روی تخت و بدون زنجیر و در حالی که یک آینه یا برگ نخل در دست دارد، نشان می دهند.

ستارگان اصلی صورت فلکی

شکل “W” این صورت فلکی از ۵ ستاره درخشان که همگی با چشم غیر مسلح قابل مشاهده هستند، تشکیل شده است. از چپ به راست و هنگامی که صورت فلکی به شکل “W” مشاهده می شود این ستاره ها عبارتند از:

  • ستاره اپسیلون ذات الکرسی ε با قدر ۳٫۳۷ (Segin): این ستاره یک غول درخشان آبی-سفید از کلاس B می باشد که تقریبا ۲۵۰۰ بار درخشان تر از خورشید است.
  • ستاره دلتا ذات الکرسی δ با قدر ۲٫۶۸ (Ruchbah): این ستاره در واقع یک سیستم دوتایی گرفتی می باشد. (اگر مدار حرکت ستارگان در راستای دید زمین باشد به آنها دوتایی گرفتی می گویند.)
  • ستاره گاما ذات الکرسی γ با قدر ۲٫۴۷ (Gamma): ستاره مرکزی در “W” یک ستاره ی آبی متغیر است.
  • ستاره آلفا ذات الکرسی α با قدر ۲٫۲۴ (Schedar): این ستاره یک غول نارنجی است و گمان می رود یک ستاره متغیر باشد.
  • ستاره بتا ذات الکرسی β با قدر ۲٫۲۸ (Caph): یک ستاره متغیر زرد-سفید که تقریبا ۲۸ برابر درخشان تر از خورشید است.

ستاره های اصلی دیگر شامل: اتا η ( یک ستاره زرد-سفید و شبیه به خورشید)، زتا ζ  (یک ستاره زیرغول آبی-سفید)، رو ρ (یک فراغول زرد نادر)، و V509 ( یک ابرغول زرد – سفید) است.

ستارگان ذات الکرسی

اجرام عمیق آسمانی در ذات الکرسی

سحابی پکمن NGC 281

 

ذات الکرسی شامل چندین جرم عمیق آسمانی است که شامل موارد زیر می شود:

  • مسیه ۵۲ (NGC7654): یک خوشه ستاره ای باز به شکل کلیه
  • مسیه ۱۰۳ (NGC581): یک خوشه ستاره ای باز شامل تقریبا ۲۵ ستاره
  • ذات الکرسی آ: باقی مانده ی یک ابرنواختر و درخشان ترین منبع رادیویی خارج از منظومه شمسی که از ۳۰۰ سال پیش قابل مشاهده بوده است.
  • سحابی پکمن (NGC 281): یک ابر گازی بزرگ که شبیه شخصیت بازی ویدیویی (pac man) است.
  • خوشه ستاره ای رز سفید (NGC 7789): یک خوشه ستاره ای باز که در آن حلقه های ستارگان شبیه گلبرگ های رز دیده می شوند.
  • NGC 185: یک کهکشان بیضوی با قدر ۹٫۲
  • NGC 147: یک کهکشان بیضوی با قدر ۹٫۳
  • NGC 457: یک خوشه ستاره ای باز که با نام خوشه T یا خوشه جغد نیز شناخته می شود.
  • NGC 663: یک خوشه ستاره ای باز
  • بقایای ابرنواختر تیکو(۳C 10): باقی مانده ی ابرنواختر ستاره ی تیکو که توسط تیکو براهه در سال ۱۵۷۲ مشاهده شده است.
  • IC-10: یک کهکشان نامنظم. نزدیک ترین کهکشان ستاره فشان و تنها مورد از این نوع که تاکنون در گروه محلی شناخته شده است.

از دید ستاره آلفا قنطورس

اگر بتوانید به آلفا قنطورس (Alpha Centaur) نزدیک ترین منظومه ستاره ای بروید، خورشید و منظومه شمسی ما به صورت بخشی از صورت فلکی ذات الکرسی دیده خواهند شد و خورشید در انتهای خط دیگری که در امتداد زیگ زاگ “W” تشکیل می شود، قرار خواهد گرفت.

ذات الکرسی از دید آلفا قنطورس

 

آسمان نمای شباهنگ این افتخار را دارد تا با جدیدترین متدهای آموزشی و با استفاده از شبیه سازی های دقیق، آسمان، خورشید، سیارات، صورت های فلکی و موضوعات متنوع آموزشی دیگر را به نمایش گذارد.

علاوه بر نمایش مفاهیم پایه نجوم و صورت فلکی های مهم مانند دب اکبر، دب اصغر و همچنین صورت فلکی ماه های سال به عموم مخاطبان، دانش آموزانی که سه دوره متوالی از برنامه دیدن می کنند شانس این را دارند تا صورت فلکی ذات الکرسی و نحوه پیدا کردن آن را نیز مشاهده کنند.

 

بیشتر بخوانید:

آشنایی با صورت های فلکی

یاسمین مقبلی، کاندید ناسا برای فضانوردی

کارل سیگن و زندگی در نقطه آبی کمرنگ

منبع مقاله: www.thoughtco.com

مترجم: لیلا رضایی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *