موقعیت صورت فلکی آذرماه، کماندار

کماندار ۱۵امین صورت فلکی بزرگ آسمان است که منطقه ای به وسعت ۸۶۷ درجه مربع را اشغال کرده است. این صورت فلکی را می توان در عرض های جغرافیایی بین ۵۵ + و ۹۰- مشاهده کرد. صورت فلکی های همسایه عقاب، بزغاله، تاج جنوبی، هندی، میکروسکوپ، مارافسای، سپر، عقرب، مار و تلسکوپ هستند.

کماندار به همراه صورت فلکی های قوچ، گاو، دوپیکر، خرچنگ، شیر، سنبله، ترازو، عقرب، بزغاله، آبریز و دوماهی به خانواده صورت فلکی ماه های سال تعلق دارد.

هیچ بارش شهابی در ارتباط با این صورت فلکی وجود ندارد.

افسانه صورت فلکی کماندار

افسانه کماندار

در افسانه های یونان باستان، کماندار نشان دهنده ی قنطورس (سانتور)، موجوی نیمی انسان، نیمی اسب با نیم تنه ی انسان، و بدن و چهارپای اسب است. قنطورس را با کمانی در دست که به سمت قلب صورت فلکی عقرب نشانه گرفته شده است نشان می دهند. بعضی، این صورت فلکی را با شیرون، پسر کرونوس و فیلیرا، که گفته می شود برای فرار از همسر حسودش خود را به یک اسب تبدیل کرده است، می شناسند.

ریشه صورت فلکی کماندار به افسانه های سومری برمی گردد. اراتوستن (ستاره شناس یونانی) این صورت فلکی را با کروتوس، موجودی افسانه ای با دو پا و دم ساتیر (موجودی افسانه ای با بالا تنه ی انسان و پایین تنه ی بز) که پرستار دختران زئوس (موزها) بود، مرتبط می داند. اراتوستن بر این باور بود که این صورت فلکی در واقع نشان دهنده ی یک ساتیر است نه یک سانتور. بر طبق آثار نویسنده ی رومی یولیوس هیگینوس، کروتوس، که پسر پان ( خدای چوپانان) بود و در کوه های هلیکون زندگی می کرد، توانست برای اولین بار تیراندازی را ابداع کند. به دلیل نزدیکی کروتوس به دختران زئوس (موزها) ، آنها از پدرشان درخواست کردند تا کروتوس را به شکل یک کماندار در آسمان قرار دهد.

پیدا کردن صورت فلکی کماندار

نحوه یافتن صورت فلکی کماندار

در نیمکره شمالی، کماندار در طول ماه های تیر و مرداد و نیز اوایل شهریور به بالاترین نقطه در بخش جنوبی آسمان می رسد. صورت فلکی کماندار دارای شکل متمایزی است که باعث می شود پیدا کردن آن در آسمان شب چندان دشوار نباشد. تنها کافی است در کنار الگوی S شکل صورت فلکی عقرب به دنبال یک قوری چای باشید. با پیدا کردن قوری چای می توانید شکل کامل صورت فلکی را در آسمان پیدا کنید.

ستارگان اصلی

  • اپسیلون کمان (قوس جنوبی، Kaus Australis): اپسیلون کمان یک ستاره دوتایی با قدر ظاهری ۱٫۷۹ است که در فاصله ی تقریبی ۱۴۳ سال نوری از زمین قرار دارد. این ستاره یک غول آبی از کلاس B است و درخشندگی آن ۳۷۵ مرتبه بیشتر از درخشش خورشید است. قوس جنوبی درخشان ترین ستاره ی صورت فلکی و ۳۶ امین ستاره درخشان آسمان شب است. اپسیلون کمان در کنار ستاره های دلتا و لاندا کمان نشان دهنده ی کمان صورت فلکی هستند.
  • سیگما کمان (Nunki): دومین ستاره درخشان صورت فلکی کماندار، یک ستاره کوتوله با سوخت هیدروژن است که دارای قدر ظاهری ۲٫۱ و فاصله تقریبی ۲۲۸ سال نوری از زمین است. درخشندگی ستاره ۳۳۰۰ مرتبه بیشتر از خورشید و جرم آن ۷ برابر جرم خورشیدی است.
  • دلتا کمان (Kaus Media): یک سامانه ستاره ای چندگانه که درفاصله تقریبی ۳۰۶ سال نوری از زمین قرار دارد. قدر ظاهری این ستاره ۲٫۷۲ و متعلق به کلاس طیفی K3III است. جرم ستاره ۵ برابر جرم خورشید و درخشش آن ۱۱۸۰ مرتبه بیشتر از درخشش خورشید است. نام سنتی ستاره به معنی “کمان مرکزی” است.
  • لاندا کمان (Kaus Borealis): لاندا کمان یک غول نارنجی متعلق به کلاس طیفی K1 با قدر ظاهری ۲٫۸۲ و فاصله تقریبی ۷۷٫۳ سال نوری از منظومه شمسی است. ستاره شناسان معتقدند این ستاره در حال گذراندن مراحل نهایی زندگی خود است اما در عین حال همچنان پایدار است.

نام سنتی ستاره به معنی “کمان شمالی” است و نشان دهنده ی بالای کمان یا دسته ی قوری است.

  • آلفا کمان (Rukbat): یک کوتوله آبی با قدر ظاهری ۳٫۹۷ و فاصله تقریبی ۱۷۰ سال نوری که به کلاس طیفی B8V متعلق است. ستاره شناشان معتقدند این ستاره نیز مانند وگا (درخشان ترین ستاره صورت فلکی شلیاق) در اطراف خود یک خرده قرص (باقی مانده غبار و سنگ و گازهایی که در اطراف ستارگان پیر یافت می شود و شکلی شبیه به دیسک یا حلقه دارند) دارد. نام سنتی این ستاره از کلمی عربی به معنی “زانو” گرفته شده است.
  • زتا کمان (Ascella): سومین ستاره درخشان صورت فلکی با قدر ظاهری ۲٫۶۰ و فاصله تقریبی ۸۹٫۱ سال نوری از زمین. این ستاره یک سیستم دوتایی است که از یک ستاره غول و یک ستاره زیر غول تشکیل شده است.

اجرام عمیق آسمانی

کمان a در صورت فلکی کماندار

  • کمان ای (Sagittarius A): یک منبع رادیویی که در مرکز راه شیری و در مسیر صورت فلکی کماندار قرار گرفته است. این منبع رادیویی به وسیله ی ابرهای گردوغبار بزرگ کیهانی در بازوهای مارپیچی کهکشان از دید پنهان شده است.

کمان ای از بقایای یک ابرنواختر به نام Sagittarius A East در بخش شرقی، ساختار مارپیچی  به نام Sagittarius A West در بخش غربی ، و یک منبع درخشان رادیویی در مرکز آن به نام کمان ای* تشکیل شده است.

بقایای ابرنواختری که در قسمت شرقی وجود دارد در حدود ۲۵ سال نوری عرض دارد و به نظر می رسد از انفجاری که بین ۳۵۰۰۰ تا ۱۰۰۰۰۰ سال پیش رخ داده سرچشمه می گیرد. به دلیل اندازه و انرژی قابل توجه، باور بر این است که کمان ای شرقی باقی مانده ی انفجار ستاره ای باشد که به نزدیک سیاه چاله مرکزی(کمان ای*) آمده و به دلیل جاذبه فشرده شده است.

ساختار مارپیچی که در قسمت غربی وجود دارد از ابرهای گردوغبار و گاز ساخته شده که سیاه چاله مرکزی را احاطه کرده است.

کمان ای* در واقع مکان سیاه چاله غول پیکری است که دانشمندان معتقدند در مرکز کهکشان راه شیری قرار دارد. ستاره هایی که به دور این سیاه چاله می چرخند سرعتی بیشتر از ستاره های دیگر راه شیری دارند.

سحابی مر

سحابی مرداب

  • سحابی مرداب (مسیه ۸، M8، NGC 6523): سحابی مرداب یک ابر بین ستاره ای بزرگ است که به عنوان یک سحابی نشری طبقه بندی شده است. این سحابی یکی از چندین مناطق قابل توجه اچ ۲ (مناطقی با چگالی کم و گازهای یونیزه که ستارگان در آنها متولد می شوند) در صورت فلکی کماندار است. قدر ظاهری سحابی ۶٫۰ و فاصله ی تقریبی آن ۴۱۰۰ سال نوری است. مسیه ۸ یکی از دو سحابی است که مناطق تشکیل ستاره دارند و همچنین می توان آنها را با چشم غیر مسلح مشاهده کرد.

سحابی نعل اسب

سحابی نعل اسب

  • سحابی امگا (سحابی نعل اسب، سحابی قو، سحابی خرچنگ، مسیه ۱۷، M17، NGC 6618): یک سحابی نشری با قدر ظاهری ۶٫۰ و فاصله ی تقریبی ۵۰۰۰-۶۰۰۰ سال نوری از منظومه شمسی. این سحابی یک منطقه ی اچ ۲ با عرض ۱۵ سال نوری است.
  • سحابی سه تکه (مسیه ۲۰، M20، NGC 6514): یک سحابی درخشان، رنگارنگ و انتشاری/بازتابی در صورت فلکی کماندار. این سحابی در واقع ترکیبی از یک سحابی نشری (بخش پایینی)، یک سحابی بازتابی (بخش بالایی) و یک خوشه ستاره ای باز است. سحابی سه تکه یک منطقه ی اچ دو شامل ستاره های نارس است. این سحابی را می توان از طریق یک تلسکوپ کوچک مشاهده کرد.
  • خوشه کمان ها: متراکم ترین خوشه ستاره ای باز شناخته شده در کهکشان راه شیری که در فاصله ۲۵۰۰۰ سال نوری از زمین قرار دارد. این خوشه تنها ۱۰۰ سال نوری از مرکز کهکشانی فاصله دارد. به دلیل احاطه شدن توسط ابرهای گرودوغبار، این خوشه را نمی توان در محدوده بصری مشاهده کرد اما در طول موج های رادیویی، فروسرخ و اشعه ایکس قابل مشاهده است. خوشه کمان ها شامل برخی از درخشان ترین و سنگین ترین ستاره های کهکشان مان است. ستاره شناسان معتقدند عمر این خوشه ۲٫۵ میلیون سال و جرم آن ۱۰ مرتبه سنگین تر از خوشه های ستاره ای باز معمولی در راه شیری است.

ستاره نوترونی sgr

SGR 1806-20

  • اس جی آر ۲۰-۱۸۰۶: یک ستاره نوترونی مگنتار با میدان مغناطیسی بسیار قوی که مقدار آن به بیش از ۱۰۱۵ گاوس(۱۰۱۱ تسلا) می رسد. این ستاره مغناطیسی ترین جرمی است که تاکنون شناخته شده است. اعداد ۲۰-۱۸۰۶ موقعیت ستاره را در آسمان نشان می دهند.

بیشتر بخوانید:

صورت فلکی آبان ماه، عقرب یا scorpius

صورت فلکی مهرماه، میزان یا libra

منبع مقاله: en.wikipedia.orgwww.constellation-guide.com

مترجم: لیلا رضایی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *